Μικρόκοσμος - Nazim Hikmet

Και να, τι θέλω τώρα να σας πω

μες στις Ινδίες μέσα στην πόλη της Καλκούτας.

Φράξαν το δρόμο σ' έναν άνθρωπο

αλυσοδέσαν έναν άνθρωπο κει που εβάδιζε.

Να το λοιπόν γιατί δεν καταδέχουμαι

να υψώσω το κεφάλι στ' αστροφώτιστα διαστήματα.

Θα πείτε, τ' άστρα είναι μακριά

κι η γη μας τόση δα μικρή.

Ε, το λοιπόν, ο,τι και να είναι τ' άστρα

εγώ τη γλώσσα μου τους βγάζω.

Για μένα, το λοιπόν, το πιο εκπληκτικό,

πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο,

είναι ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει,

είναι ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε.

Οφειλή - Τίτος Πατρίκιος

Μέσα από τόσο θάνατο που έπεσε και πέφτει,

πολέμους, εκτελέσεις, δίκες, θάνατο κι άλλο θάνατο

αρρώστια, πείνα, τυχαία δυστυχήματα,

δολοφονίες από πληρωμένους εχθρών και φίλων,

συστηματική υπόσκαψη κι έτοιμες νεκρολογίες

είναι σαν να μου χαρίστηκε η ζωή που ζω.

Δώρο της τύχης, αν όχι κλοπή απ' τη ζωή των άλλων,

γιατί η σφαίρα που της γλίτωσα δε χάθηκε

μα χτύπησε το άλλο κορμί που βρέθηκε στη θέση μου.

Έτσι σα δώρο που δεν άξιζα μου δόθηκε η ζωή

κι όσος καιρός μου μένει

σαν οι νεκροί να μου τον χάρισαν

για να τους ιστορήσω. 

Πηγή: http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3928,17272/

Τέρμα - Κώστας Βάρναλης

Εδώ, π’ ανταμωθήκαμε, αδερφοί,

δεν είναι πλατωσιά μηδέ κορφή,

μήδ’ άκρα του πελάου και τ’ ουρανού.

Το βάθος είναι τ’ άσωτου Κενού.

Δεν πέσαμε μονάχοι στ’ αναιώνια

σκοτάδια. Μας γκρεμίσαν τα τελώνια

της Ανομίας, οι «πρώτοι» του λαού,

κάθε λαού, καινούργιου ή παλαιού.

Ήλιος εδώ να φτάσει, ανάσ’, αχός

δεν αφήνει των πλούσιων ο Θεός

και στον Απάνου Κόσμο από τον Κάτου

οι βόγκοι ν’ ανεβούνε του θανάτου.

Τη σάρκα μας τη σάπισε η λασπιά τους,

μα την ψυχή μας πιότερο η ψευτιά τους.

Πουλημένα κοπάδια, νύχτα μέρα

για δικά τους πεθαίνουμε συφέρα.

Ασήμαντοι, χυδαίοι, μηδενικοί

κάναν την οικουμένη φυλακή.

Πέτρα δεν είν’ απάνου να πατήσει

το θύμα, όσο ψηλότερα να φτύσει!

- Πώς εδώθε να βγούμε; - Όχι ένας ένας!

Όλοι μαζί και μοναχός κανένας!

Σα φτάσ’ η εσχάτη ανάγκη να σωθείς,

ενωμένος Λαός θα σηκωθείς.

Όνειρο Μέσα σ’ ένα όνειρο - Edgar Allan Poe

Δέξου το φιλί αυτό στο μέτωπο!

Και, φεύγοντας μακριά σου τώρα,

Έτσι άφησέ με να ομολογήσω-

Ότι δεν έχεις άδικο, εσύ που θεωρείς

Ότι οι μέρες μου υπήρξαν ένα όνειρο:

Κι όμως κι αν η ελπίδα έχει πετάξει μακριά

Σε μια νύκτα, ή σε μια μέρα,

Μέσα σε μια οπτασία, ή σε καμιά

Είναι ως εκ τούτου λιγότερο χαμένη;

Όλα όσα βλέπουμε ή ό,τι φαινόμαστε

Δεν είναι παρά ένα όνειρο μέσα σ’ ένα όνειρο.

Στέκομαι μεσ' το βρυχηθμό

Μιας κυματοδαρμένης ακτής,

Και μεσ' το χέρι μου κρατώ

Κόκκους απ’ τη χρυσαφένια άμμο-

Πόσο λίγοι! Κι όμως πώς γλιστρούν

Μεσ’ απ’ τα δάκτυλα μου προς την άβυσσο,

Ενώ θρηνώ- ενώ θρηνώ!

Ω Θεέ! Δεν μπορώ να τους συγκρατήσω

Με μια πιο σφιχτή λαβή;

Ω Θεέ! Δεν μπορώ να γλιτώσω

Μονάχα έναν απ’ το ανηλεές κύμα;

Είναι όλα όσα βλέπουμε ή ό,τι φαινόμαστε

μόνο ένα όνειρο μέσα σ’ ένα όνειρο;

Πηγή: http://3lyk-mytil.les.sch.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=302:2011-03-17-18-32-49&catid=75:2011-01-12-08-50-34&Itemid=117

Μπρεχτ: Οι εχθροί μας περιμένουν να κουραστούμε...

ΑΚΟΥΜΕ: ΔΕ ΘΕΛΕΙΣ ΠΙΑ ΝΑ ΔΟΥΛΕΨΕΙΣ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

Α

Ακούμε: δε θέλεις πια να δουλέψεις μαζί μας.

Γονάτισες. Δε μπορείς άλλο να τρέχεις.

Κουράστηκες. Δε μπορείς πια να μαθαίνεις καινούργια.

Ξόφλησες.

Κανείς δε μπορεί να σου ζητήσει να κάνεις πια τίποτα.

Μάθε λοιπόν:

Εμείς το ζητάμε.

Σαν κουραστείς κι αποκοιμηθείς

Κανείς δε θα σε ξυπνήσει πια να πει:

Σήκω, το φαΐ είναι έτοιμο.

Γιατί να υπάρχει έτοιμο φαΐ;

Σαν δεν μπορείς άλλο να τρέχεις,

θα μείνεις ξαπλωμένος.

Κανείς δε θα σε ψάξει για να πει:

έγινε επανάσταση, τα εργοστάσια σε περιμένουν.

Γιατί να ’χει γίνει επανάσταση;

Όταν πεθάνεις θα σε θάψουν

Είτε φταις που πέθανες, είτε όχι.

Λες:

Πολύν καιρό αγωνίστηκες. Δε μπορείς άλλο πια ν’ αγωνιστείς.

Άκου λοιπόν:

Είτε φταις είτε όχι

Σαν δεν μπορείς άλλο να παλέψεις, θα πεθάνεις.

Β

Λες: Πολύν καιρό έλπιζες

Δεν μπορείς άλλο πια να ελπίσεις.

Έλπιζες τι;

Πώς ο αγώνας θαν’ εύκολος;

Δεν είν’ έτσι.

Η θέση μας είναι χειρότερη απ’ όσο νόμιζες.

Είναι τέτοια που:

Αν δεν καταφέρουμε το αδύνατο

Δεν έχουμε ελπίδα.

Αν δεν κάνουμε αυτό που κανείς δεν μπορεί να μας ζητήσει

Θα χαθούμε.

Οι εχθροί μας περιμένουν να κουραστούμε.

Όταν ο αγώνας είναι στην πιο σκληρή καμπή του

Οι αγωνιστές έχουν την πιο μεγάλη κούραση.

Οι κουρασμένοι, χάνουν τη μάχη.

Γώγου - "εδώ η ζωή μας ταύρος με καρφωμένα χιλιάδες φασιστικά μαχαιράκια"

8

Σάπια. /Σάπια θέματα/ μουχλιασμένοι τόμοι ύπουλες βιβλιοθήκες

λέξεις τσανακογλύφτες λέξεις δούλες / στημένες μηχανές

λέξεις κομπίνες

εδώ η ζωή μας ταύρος με καρφωμένα χιλιάδες

φασιστικά μαχαιράκια

ξερνάει μαύρα τα αίματα μας

και σεις ζωγραφίζετε νεκρές φύσεις

σε κλιμακτήριες εκδόσεις να κονομάει ο ΕΟΤ.

Κόμματα – σημεία στίξης

οικολογία – αρχαίοι πρόδρομοι μας δείχνουν δρόμους

μονάχα με την όπισθεν

παραχωμένοι σε βαθιούς λάκκους οι καλοί

δημόσια έργα και τζίφρες επιφανών

περνάνε άσφαλτο πάνω τους

ένα μεγάλο στρογγυλό κουτί σαν κάλπη η γη

να ρίχνουμε την ψήφο μας

ό,τι χρώμα και να παίρνει η σαλαμάντρα

δεξιά είναι

Κάτι ψόφιες γαζίες αναλάβανε την άνοιξη

οι ρίζες δεν είναι για να γυρίζουμε πίσω

είναι για να βγάζουνε κλαριά

άμα δε βγάζουνε

είναι παλούκια καυσόξυλα

οδοφράγματα Μπροστά Μπροστά κι άλλο!

τόσο θέλει

απ’ την υποταγή στην εξέγερση

απ’ το όλοι ή κανένας

απ’ το όλα ή τίποτα

και μείς / μας μπάζουνε απ’ την είσοδο υπηρεσίας

στο πόδι τρώμε τ’ αποφάγια τους

παλιομοδίτικο φουλάρι φοράμε στο λαιμό μας

την ψόφια γάτα του πολιτισμού

τώρα δεν είμαι μονάχη μου πια

έχω έπιασα επαφή

δε φοβάμαι κανένανε

καμώνομαι πως ζω αυτή τη ζωή κι ετοιμάζω την άλλη

μέρα ντάλα μεσημέρι θ’ αρπάξω πινέλα και κουβά

θα σηκώσουμε τα πλακόστρωτα

θα κάνω μια μεγάλη βροχή με προκηρύξεις

συνθήματα προτροπής

σφαίρες – λέξεις στο χαρτί

γράμματα με πέτσες κι αίμα

η ποίησή μας ψυχοσωματική –

κανένας σας πια δε μπορεί να μας χωρίσει

και τη ζωή μου

κι όποιος κοτάει ας κάνει προς τα δω χειροβομβίδα

με τραβηγμένη περόνη.

"Ιδιώνυμο" 1980

Όταν κοπάζει ο θόρυβος - Τίτος Πατρίκιος

Για το ψωμί το δίκιο την αλήθεια, ίσως και να μη φτάνει μια ζωή.

Μα τη ζωή μου την ένιωσα ζωή μες στον αγώνα, αδέλφια.

Και για να μάθω να μιλώ, όταν ο τρόμος τα στόματα βουβαίνει

να μάθω να ανορθώνομαι, όταν θεριεύει ο θάνατος

για να μπορώ τα ίδια τα λάθη μας να αντέχω

πόσες αδυναμίες έπρεπε να κατανικήσω,

με πόσες πρέπει κάθε στιγμή να αντιπαλεύω.

Όμως μονάχα τούτη την αδυναμία, συγχωρήστε μου,

όταν κοπάζει ο θόρυβος και μένω μοναχός

με ένα μου αγαπημένο πρόσωπο,

για την αγάπη του που ολόκληρος διψάω δεν μπορώ ν’ αγωνιστώ.

Αν την επιδιώξω τη χάνω.

Αν τη διεκδικήσω τη σκοτώνω.

Αδέλφια μου συγχωρήστε με, μα η αγάπη που πιο βαθιά γυρεύω,

πρέπει να μου δοθεί μονάχη.

Πηγή: http://www.fryktories.gr

Στην Κοιλάδα με τους Ροδώνες - Νίκος Εγγονόπουλος

«Αλήθεια - των αδυνάτων αδύνατο

ποτές δεν εκατάφερα να καταλάβω /

αυτά τα όντα που δεν βλέπουνε

το τερατώδες κοινό γνώρισμα τ’ ανθρώπου /

το εφήμερο της παράλογης ζωής του

κι ανακαλύπτουνε διαφορές

γιομάτοι μίσος διαφορές

σε χρώμα δέρματος /φυλή / θρησκεία»

Απόσπασμα από το βιβλίο «Στην Κοιλάδα με τους Ροδώνες», 1978 

Πηγή: http://www.unhcr.gr

Η ανορεξία της ύπαρξης - Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Δεν πεινάω, δεν πονάω, δε βρωμάω

ίσως κάπου βαθιά να υποφέρω και να μην το ξέρω

κάνω πως γελάω

δεν επιθυμώ το αδύνατο

ούτε το δυνατό

τα απαγορευμένα για μένα σώματα

δε μου χορταίνουν τη ματιά.

Τον ουρανό καμιά φορά

κοιτάω με λαχτάρα

την ώρα που ο ήλιος σβήνει τη λάμψη του

κι ο γαλανός εραστής παραδίνεται

στη γοητεία της νύχτας.

Η μόνη μου συμμετοχή

στο στροβίλισμα του κόσμου

είναι η ανάσα μου που βγαίνει σταθερή.

Αλλά νιώθω και μια άλλη

παράξενη συμμετοχή∙

αγωνία με πιάνει ξαφνικά

για τον ανθρώπινο πόνο.

Απλώνεται πάνω στη γη

σαν τελετουργικό τραπεζομάντιλο

που μουσκεμένο στο αίμα

σκεπάζει μύθους και θεούς

αιώνια αναγεννιέται

και με τη ζωή ταυτίζεται.

Ναι, τώρα θέλω να κλάψω

αλλά στέρεψε ως και των δακρύων μου η πηγή.

"Η ανορεξία της ύπαρξης", 2011

Γιάννης Αγγελάκας - Η Αυτοκρατορία των Ανάπηρων

Κοιτάζομαι προσεκτικά στον καθρέφτη.

Ένα μεταλλικό πολύχρωμο ελατήριο

στη θέση της γλώσσας

μπαινοβγαίνει ρυθμικά μέσα-έξω στο στόμα μου.

Όσο το παρατηρώ τόσο ομορφότερο μου φαίνεται

διαλύοντας και τις τελευταίες υποψίες μου.

Θεέ μου εκείνο το σαρκώδες τερατούργημα που μου χάρισες

ναι και καλά γλώσσα

το ξεφορτώθηκα.

Όταν δεν το χρειάζεται κανείς καλύτερα να το κόβει.

Στην αρχή σου φαίνεται άβολο

αλλ’ όμως σαν κοιτάζεσαι στον καθρέφτη

χίλιες φορές πιο όμορφος πιο ελαφρύς

αποζημιώνεσαι για τα καλά.

Περνάω όλες σχεδόν τις ελεύθερες ώρες μου μπροστά στον

        καθρέφτη.

Κοιτάζοντας κάθε καινούργιο μου εξάρτημα

το διασκεδάζω μέχρι να εξαντληθώ πραγματικά.

Τα μάτια μου αναβοσβήνουν χρώματα

με τα πρωτότυπα εσωτερικά τους φωτοκύτταρα.

Δεν δακρύζουν πια

έχε γεια αποκρουστικό πρώην βάσανο.

Με τους ακουστικούς ηλεκτρονικούς ρυθμιστές μου

τ’ απογεύματα

ανεβάζω την ένταση όλων αυτών των χαρούμενων ήχων

που στέλνουν στ’ αυτιά μου

οι γλυκόγκριζοι καμπούρηδες απ’ το δρόμο

καθώς βολτάρουν με τ’ ανοξείδωτα κουρδιστά ποδαράκια

τους

ανοιγοκλείνοντας μαγνητικά βλέφαρα

τιτιβίζοντας σα σεληνιακά πτηνά με τα γλωσσικά τους

ελατήρια.

Δεν μπορώ να το κρύψω.

Νιώθω την τέλεια έξαψη του να μη μπορώ να ‘μια πια

δυστυχισμένος.

Ζω σε μια γλυκιά πατρίδα.

Ζω στην Αυτοκρατορία των Ανάπηρων.

“Σάλια, μισόλογα και τρύπιοι στίχοι”, 1995

Γιάννης Αγγελάκας - Αχ έρωτα

Γυρνά το βλέμμα του

Κι από μακριά

Πίσω απ’ τις ράχες των άστρων

Βλέπει το θάνατο κομψά να ανατέλλει

Λέει

Θ' ανοιγοκλείσω τα μάτια μου

Και θα τον εξαφανίσω

Τα κλείνει τ' ανοίγει

Και βρίσκεται με μιας

Στην αγκαλιά του

“Σάλια, μισόλογα και τρύπιοι στίχοι”, 1995

Σόνια - Κατερίνα Γώγου

Έγειρε το χλωμό κεφάλι της μ’ ένα λυγμό

κι αποκοιμήθηκε

για πάντα

Πάνω της ο ουρανός ορεινός

άγονο τοπίο - σκοτεινός -

πέτρες μόνο και βράχια κι ούτε βροχή….

Νύφη εσύ με πασαλειμμένο το στόμα σου κόκκινο

τούλια χέρια λιωμένα δαντελωτά

προσφέρανε ικετευτικά

ένα ματσάκι κρινάκια

Γύρω στο χώμα οι φίλες σου

θλιμμένες και βαμμένες υπερβολικά

σουρσίματα αλλόκοτα κάνανε

σαν για να τις προσέξουνε

και παίξουν σε κάποια ταινία

Να αυτό το δαχτυλίδι ποίημα παιδικό

Λόγος Τιμής

αυτή την ώρα που οι Μελλοντικοί

το πέταγμα των αετών μαθαίνουν

αυτή την ώρα που το κούτελό σου

δείχνει εκείνο που δε φαίνεται

την ίδια πάντα ώρα

που οι ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΦΑΛΤΣΕΤΕΣ

τους Διαφορετικούς σκοτώνουν…

"Απόντες", 1986

Τι νέοι που φτάσαμεν εδώ... - Κώστας Καρυωτάκης

Τι νέοι που φτάσαμεν εδώ, στο έρμο νησί, στο χείλος

του κόσμου, δώθε απ' τ' όνειρο και κείθε απ' τη γη!

Οταν απομακρύνθηκεν ο τελευταίος μας φίλος,

ήρθαμε αγάλι σέρνοντας την αιώνια πληγή.

Με μάτι βλέπουμε αδειανό, με βήμα τσακισμένο

τον ίδιο δρόμο παίρνουμε καθένας μοναχός,

νοιώθουμε τ' άρρωστο κορμί, που εβάρυνε, σαν ξένο,

υπόκωφος από μακριά η φωνή μας φτάνει αχός.

Η ζωή διαβαίνει, πέρα στον ορίζοντα σειρήνα,

μα θάνατο, καθημερνό θάνατο, με χολή

μόνο, για μας η ζωή θα φέρει, όσο αν γελά η αχτίνα

του ήλιου και οι αύρες πνέουνε. Κι είμαστε νέοι, πολύ

νέοι, και μας άφησεν εδώ, μια νύχτα, σ' ένα βράχο,

το πλοίο που τώρα χάνεται στου απείρου την καρδιά,

χάνεται και ρωτιόμαστε τι να 'χουμε, τι να 'χω,

που σβήνουμε όλοι, φεύγουμ' έτσι νέοι, σχεδόν παιδιά!

“Ελεγεία και Σάτιρες”, 1927

Κακή φωτιά - Κωστής Παλαμάς

Εγώ είμ' εδώ ανυπόταχτος και παραστρατισμένος

εγώ δαγκώνω με θυμό της φτώχειας το ψωμί,

νόθος της τέχνης είμ' εγώ και της ιδέας διωγμένος

από μιαν έγνοια ο νους θολός, δαρμένο το κορμί.

Ο λύχνος μου στης ιερής μελέτης το τραπέζι

σαν ένα νεκροκάντηλο στα μάτια μου αχνοπαίζει

όλα πολέμια κρύα βιβλία, κοντύλια και χαρτιά.

Με καίει κακιά φωτιά.

Εμέ η ζωή μου πλάνεμα και η γέννηση μου λάθος

το λόγο δεν ορέγομαι, δεν ξέρω το ρυθμό

σέρνουν εμένα δυο άλογα, τ' αράπικο το πάθος

και τ΄ αφροστάλαχτο όνειρο μπορεί και στο γκρεμό.