Το
κατάλαβες ανόητε νοικοκυραίε; Σήμερα που ξύπνησες στο νοικοκυρεμένο σου σπίτι,
θυμήθηκες να ξεπλύνεις τα αίματα απ’ τα χέρια σου; Τα αίματα ενός παιδιού γύρω
στα 30 που το έλεγαν Παύλο Φύσσα; Τα αίματα ενός παιδιού που θα μπορούσε να
είναι το δικό σου, να το 'χει το όνομά σου. Τα αίματα μιας κοινωνίας που άνοιξε
διάπλατα τις πύλες της στον φασισμό και τα ανθρωπόμορφα κτήνη που τον
εκπροσωπούν.
Το
κατάλαβες ηλίθιε τιμωρέ του σάπιου πολιτικού συστήματος; Ο πέλεκυς της τιμωρίας
που θεώρησες ότι έριξες στην κάλπη, πέφτει τώρα πάνω στον αυχένα σου κι έχει το
πρόσωπο του φόβου και της σιωπής. Βέβαια! Τι πιο εύκολο από το να τιμωρήσεις
τους κλέφτες που τα έφαγαν, αναθέτοντας σε μία συμμορία τη βρώμικη δουλειά και
καθήμενος εσύ με σταυρωμένα χέρια. Βρέθηκε ο ένοχος, βρέθηκε κι ο «τίμιος»,
μπουκωμένος στεροειδή, τιμωρός του, κι εσύ ησύχασες, λυτρώθηκες κι άραξες να
δεις στην τηλεόραση το δράμα να ξεδιπλώνεται. Μόνο που ξέχασες πολίτη – τιμωρέ
της πλάκας, πως η συμμορία κάθε άλλο παρά να τιμωρήσει το σύστημα επιδιώκει. Η
συμμορία θα βρίσκεται στην πόρτα σου σε χρόνο μηδέν, να σου ζητά τον λόγο για
κάθε τι διαφορετικό που σε ορίζει.
Το
κατάλαβες γελοίε Ελληνάρα; Εσύ που επέλεξες στα εύκολα τους εχθρούς σου, τους
ενόχους, τους βάρβαρους, τους ξένους που σου κλέβουν τις δουλειές. Εσύ που
κρυφογέλασες σαν άκουσες για μία Μανωλάδα, για ένα Πέραμα και για πολλά ακόμη
σκοτεινά κι ανήκουστα «τυχαία» περιστατικά που νόμιζες πως δεν σε αγγίζουν
εσένα τον αγνό Έλληνα.
Κι
όμως… Το κτήνος που έθρεψες αθώε νοικοκυραίε, δεν θα χορτάσει με το αίμα των
απίστων και των αλλοδαπών. Πολύ σύντομα θα ξερογλειφτεί και για το αίμα
οποιουδήποτε τολμήσει να αντισταθεί, να διαφωνήσει, να μιλήσει, να τραγουδήσει…
Πολύ σύντομα θα μυρίσει και το δικό σου αίμα.
Ξέρουν γράμματα, διαβάζουν, γράφουν
και δεν καταλαβαίνουν ποτέ πως ο κάθε άνθρωπος είναι ένας κόσμος ολόκληρος, είναι
μια ολόκληρη ιστορία.
Δεν ξέρω, αλλά νομίζω πως όταν ο
άνθρωπος ξαναποκτήσει την ανθρωπιά του, όταν ξαναρχίσει να δημιουργεί
ανθρώπινο πολιτισμό, να γράφει πια την ιστορία κάθετα, όχι για λαούς και για
μάζες, αλλά για τον Παύλο, για τη Ρηνιώ, για την Ελένη, για το μαστρο-Στέφανο,
τότε μοναχά οι άνθρωποι θα ξέρουν τι κοστίζει η ιστορία, τι κοστίζει η
συμμετοχή, τι θα πει η φράση «εκατό χιλιάδες νεκροί» ή «βασανίζεται ένας
άνθρωπος σε κάποια ασφάλεια». Τότε οι άνθρωποι θα ξέρουν τι θα πει φυλακή, τι
σημαίνουν τα πολιτικά λάθη.
'Ηθελα να γίνω η δικαιοσύνη,
η αγάπη και η οργή του θεού, όλα σε ένα.
--Αύριο θα γίνει διαδήλωση
--Μαμά, μπαμπά! Θέλω να έρθω
και γω μαζί σας αύριο!
--Πού?
--Να διαδηλώσω στο δρόμο!
--Είναι πολύ επικίνδυνο. Πυροβολούν
ανθρώπους!
--Μα για να πετύχει μια επανάσταση
πρέπει να την υποστηρίξει όλος ο λαός.
--Μπορείς να πάρεις μέρος
αργότερα.
--Ναι!Καλά! Όταν θα χει τελειώσει. Σας παρακαλώ.
--Στο κρεβάτι σου αμέσως
τώρα.
--Μα..
Κάθε βράδυ συζητούσα επί
μακρόν με το θεό.
--Θεέ! Μα που είσαι επιτέλους?
Εκείνη, όμως, τη νύχτα δεν
ήρθε...
--Εσύ, σταμάτα!
Ήταν το γυναικείο τμήμα των
φρουρών της επανάστασης. Η δουλειά τους ήταν να μας επαναφέρουν στον ίσιο
δρόμο.
--Γιατί φοράς παπούτσια
πανκ? Δε ντρέπεσαι να φοράς τόσο στενό τζιν? Φόρα σωστά τη μαντίλα σου,
πουτανάκι!
--Από τότε που επικράτησε η
ισλαμική επανάσταση, δεν έχουμε πια πολιτικούς κρατούμενους!
--Κυρία! Πώς τολμάτε να μας
λέτε τέτοια ψέματα?
--Σατράπι!ΑΠΟΒΑΛΛΕΣΑΙ!
--Σήμερα πήγα και βρήκα τη
διευθύντρια. Με διαβεβαίωσε ότι δεν σου έκανε αναφορά αυτή τη φορά, αλλά
λαμβάνοντας υπ' όψιν το χαρακτήρα σου, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν καλύτερα να
έφευγες από τη χώρα.
--Τι?
...
--Μην ξεχάσεις ποτέ ποια
είσαι!
--Όχι, δεν θα το ξεχάσω
ποτέ...
Καμιά κραυγή στον κόσμο δεν
μπορούσε να απαλύνει τον πόνο και την οργή μου.
Δε
μπαίνω σε λεωφορείο. Δε τα μπορώ. Δε γίνομαι ψάρι σε κονσέρβα εγώ. Γι αυτό και
δεν πολυμετακινούμαι. Και κόλλησα Εξάρχεια. Και πηγαίνω με τα πόδια. Το
προτιμάω με τα πόδια. Και στου διάολου τη μάνα με τα πόδια, κι ας έχω και το
πιτσιρίκι. Πάντως τυχαίνει και το παραβαίνω τούτο δω καταναγκαστικά, καμιά
φορά.
Όπως
και τότες που θυμάμαι μπήκα μια φορά στον ηλεκτρικό καπνίζοντας τσιγάρο.
Πετάγεται μια κλώσσα, μια καρακάξα γκιόσα και μου λέει να το σβύσω γιατί
απαγορεύεται. “Κυρία μου”, της λέω, “εάν σας ενοχλεί το τσιγάρο θα το σβύσω,
γιατί δε θα το ‘θελα ποτέ να ενοχλώ το διπλανό, αλλά ετούτο το «απαγορεύεται»
ποτέ δεν το κατάλαβα, ποτέ μου δε το χώνεψα. Καθότι το μυαλό μου είναι λειψό
και φτάνει μέχρι τόσο. “Απαγορεύεται”, μου λέει, “Είναι διαταγή εκ της Αστυνομίας”,
και “θα καλέσω την Αστυνομία, χίπυ, αλήτη, γύφτε βρωμερέ. Και μίασμα της
κοινωνίας”.
Και
τότες άναψα και ‘γω κι αφού το είπα φωναχτά πως δε τα χάφτω τούτα εγώ, και πως
δε δέχομαι Αστυνομία ‘γω, παπάδες, δικαστές, καθηγητές και βάλε και δε μπορεί
μια κλώσσα, μια καρακάξα γκιόσσα να με καταστείλλει και την παρακαλώ να το
βουλώσει, γιατί είμαι και τρελλός με δίπλωμα κι αν αυτή έχει την τσιρίδα εύκολη
εγώ σαν θέλω ουρλιάζω σαν τον Ταρζάν.
Είπα
αυτό που ήτανε, είπα την αλήθεια. Μόνο που την έριξα κατάμουτρα, πως ήτανε μια
κλώσσα, μια καρακάξα γκιόσα.
Και
πέσανε επάνω τα θηρία, όχι στη γκιόσσα αλλά σε με, να προστατέψουν δυστυχώς το
ασθενές, και την τιμή και την υπόληψη της κυρίας καρακάξας, της οποιαδήποτε
κατίνας με μουνί, κι ας ήτανε η ίδια
θωρηκτό, διπλή στα κιλά από εμέ.
Αλλά
τι να περιμένεις από αυτούς που δε το βρήκαν το μουνί ποτές, παρά μονάχα στο
μπουρδέλλο και περιμένουν στην ουρά και χύνουνε σε δυο λεπτά. Όπως και τότε που
τους βάζαν στο στρατό να γαμάνε τα τσουβάλια και να φωνάζουν όλοι τους στρατιωτικά
το πως καυλώνουνε μ’ αυτά και χύνουνε για την πατρίδα. Της πατρίδας μας η
παρθενιά και τα τσουβάλια. Και έγραψε ο Καλιαρντάρης ο Πετρόπουλος εκείνο το
“Μπουρδέλο” και τρέχουν όλοι μα όλοι παλαβοί να το αγοράσουνε. Όπως ανοίγουνε
σαν παλαβοί τα αθλητικά για να διαβάσουν τον αγώνα, που τον είδαν με τα μάτια
τους, τον είδαν και τον ξέρουν. Όλοι στο τριπ του δύστυχου του σκύλου... με το
κουδουνάκι και το φαί. Με το κουδουνάκι σας μαντρώνουν.
Θαυμάζω
το κουράγιο σου τυχαία άσχετη πουτάνα. Εσύ καταναγκάστηκες κι αντί να είσαι πιο
καθαρή από την άλλη τη λεχρή μικροαστή τη φεμινίστρια κουφάλα την
“καταπιεσμένη” που έδεσε το γάιδαρο και υπανδρεύθη και στέλνει το χαμάλη για
δουλειά, και δεν πλένει και τα πιάτα, διότι της είναι ταπεινωτικό, και τον
βάζει και τα πλένει αυτός καμιά φορά και πάντα είναι κουρασμένη στο κρεβάτι και
τον στέλνει στο μπορντέλλο.
Τουλάχιστον
εσύ ξαλαφρώνεις έστω κι έτσι αυτόν τον φουκαρά μα και μαλάκα φυσικά. Αλλά κρίμα
δυστυχώς για σένα και για μένα δε συμβαίνει ούτε αυτό. Γιατί σαν πέρασα τυχαία
μια φορά έξω απ’ το μπορντέλλο, είπα με τους φίλους και τις φίλες μου να μπω
στο έτσι για την πλάκα για να δω τι γίνεται. Αλλά σε βρήκα δυστυχώς και σένα με στολή, φορούσες φόρμα
γκριζωπή. Φαίνεται την είδες όπως όλοι τη δουλειά πολύ εργατικά.
Αλλά
ας επανέλθω. Επειδή τους είπα πως είμαι ο Ταρζάν, και ήμουν ο Ταρζάν εκείνη τη
στιγμή, το επεισόδιο έληξε ειρηνικά και κάπνισα και ειρηνικά και το τσιγάρο,
και το ‘σβησα στο πάτωμα. Αλλά το πράγμα δεν έληξε εδώ, γιατί δε βρέθηκε
κανένας να καπνίσει. Ούτε να πάρει θέση. Και υπήρχαν και φρικιά εκεί και
υπήρχαν και κομμουνιστές και υπήρχαν και αναρχικοί. Όλοι τους μουρμούρηδες
βουβοί.
Αλλά
τι να περιμένεις από τα ψάρια. Τα ψάρια τα κλεισμένα σε κονσέρβα.
Πάντως
το επεισόδιο μου θύμισε πολύ τους Κρητικούς. Όπου σ’ όλα τα λεωφορεία της
γραμμής κρεμάσανε ταμπέλα “Απαγορεύεται το κάπνισμα”. “NO SMOKING” κτλ.
Και
σου πετάνε τα μπαγκάζια απ’ τους σταθμούς, γιατί δε δέχονται σκουπίδια αλητών
εκεί. Και είναι προοδευτικοί, και είναι μάγκες και αλάνια. Κι έχουνε και
σουγιάδες, ρόπαλα και πυροβόλα όπλα, αλλά κινδυνεύεις να σε καθαρίσουν γιατί η
κόρη σου κυκλοφορά χωρίς βρακί κι ας είναι τέσσερων (4) χρονώ, και φαίνεται
τους άναβε τα αίματα! Τόση τους είναι η στέρηση η σεξουαλική. Και είναι
προοδευτικοί! Όπως οι νέοι εκλεγμένοι Δημαρχιακοί που τα κατάφεραν κι αυτοί να
περιφράξουν τις πλατείες και τα πάρκα (Πλάκα και αλλαχού). Και να διώξουν τους
αλήτες από κει και ν’ ανάβουνε και φώτα στο Μουσείο.
Αλλά
τι κάναμε εμείς. Καθίσαμε και τα φάγαμε. Και δεν αντέδρασε κανείς σε τούτο το
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ...
Όπως
και τότε που τα έβαλα με κνίτες, ολόκληρο στρατό,
και
τους έλεγα πως δεν αρκούν “Να έρθετε τρακόσιοι για να με διαλύσετεε” και σύ μου
κράταγες το μπράτσο και ψιθύρισες “Ησύχασε τα πράγματα δεν είναι ακόμη ώριμα”.
“Ώριμα;
Μα πότε θα ‘ναι ώριμα; Πότε υπήρξαν ώριμα;” Κάντο λοιπόν, άδραξε τη στιγμή και
κάντο τώρα για πάντα και ποτέ. “Αύριο; Μα δεν υπάρχει αύριο! Θα ‘χεις πεθάνει
αύριο! Αύριο η φλόγα σβύνει!...
Ρώτησε
κάποιος κάποτε. Παλάβωσες Νικόλα; Γυρίζεις γύρω-γύρω τ’ άγαλμα της πλατείας κι
επιταχύνεις το ρυθμό κι έχουν περάσει ώρες; Εγώ απάντησα τότε αυτά: Όλοι, ο
καθένας, η καθεμιά κάνετε κύκλους παρ’ όλο που πάτε ευθεία. Γυρίζετε σα σβούρες
και δε παίρνετε χαμπάρι. Προκειμένου να κάνω κύκλους εγώ μπαίνω μέσα στον κύκλο
και τον αντιμετωπίζω. Παρ’ όλο που βρίσκομαι ακόμα στην περιφέρεια, θα φτάσω
και στο κέντρο. Πάντως το θυμάμαι. Είχα απαντήσει. Μίλαγα ακόμα με τους
ανθρώπους.
Τώρα
πια δεν εξηγώ. Τόχω σταματήσει.
Απο
το ανέκδοτο βιβλίο "Αναζητώντας κροκανθρώπους"
Ο
κύριος Κ. δεν το ‘κρινε απαραίτητο να ζει σε μια συγκεκριμένη χώρα. Έλεγε:
Παντού μπορώ να πεινάσω. Κάποτε όμως έλαχε να περνάει από μια πόλη που την είχε
κυριέψει ο εχθρός της χώρας όπου ζούσε. Τον πλησίασε τότε ένας αξιωματικός του
εχθρού και τον ανάγκασε να κατέβει από το πεζοδρόμιο. Ο κ. Κ. κατέβηκε και διαπίστωσε
ξαφνικά ότι είχε αγαναχτήσει ενάντια σ’ αυτόν τον άνθρωπο, και μάλιστα όχι μόνο
ενάντια στον άνθρωπο, μα προπαντός ενάντια στη χώρα που ανήκε ο άνθρωπος αυτός,
τόσο, που ευχήθηκε να γίνει ένας σεισμός και να την καταπιεί. Γιατί, ρώτησε ο κ.
Κ., έγινα εθνικιστής εκείνη τη στιγμή; Γιατί συνάντησα έναν εθνικιστή. Μα γι
αυτό ακριβώς πρέπει να εξολοθρεύουμε τη βλακεία, γιατί κάνει βλάκες αυτούς που
τη συναντούν.
“ΙΣΤΟΡΙΕΣ
ΤΟΥ κ. ΚΟΫΝΕΡ”, εκδ. Θεμέλιο, ζ’ έκδοση.
Heroin
στα αγγλικά, ηρωίδα είναι η μετάφρασή του στα ελληνικά. Γιατί βλέπεις ο
άνθρωπος που την ανακάλυπτε το 1884, νόμιζε ότι είχε ανακαλύψει το φάρμακο που
θα έσωζε τους μορφινομανείς. Επίσημα απαγορεύτηκε το 1920. Δεν είμαι και
σίγουρος τώρα βέβαια για τις χρονολογίες, αλλά δεν πειράζει.
Έτσι
ένας εν ενεργεία ηρωινομανής, ενώ όσο έχει τη δόση του είναι καλά, πολύ καλά,
όταν δεν την έχει νομίζει ότι θα πεθάνει. Δεν έχει καμία αίσθηση χρόνου,
ξεχνάει παρελθόν, παρόν και μέλλον, είναι πολύ συγκεχυμένα μέσα του. Έχει τόσο
πολύ αντιφατικά συναισθήματα, που μέσα σε είκοσι λεπτά το μίσος και η αγάπη εναλλάσσονται
με μεγάλη γρηγοράδα.
Για
το φίλο; Δεν υπάρχει φίλος. Πουλάει και την ίδια του τη μητέρα για μια δόση. Ο
φίλος και γενικά τα συναισθήματα αυτά είναι αφημένα στην κρίση της ηρωίνης.
Πίσω δε απ' όλα αυτά, κρύβεται μια αιώνια απειλή, που ανήκει μόνο στην ηρωίνη. Έτσι
λοιπόν κάποια στιγμή ο ηρωινομανής είναι μόνος του, αυτός και η ηρωίνη, κι
ανάμεσά τους δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια απελπισμένη κραυγή. Γιατί σ' ότι
μισεί, σ' ότι αγαπά, σ' ότι αισθάνεται είναι αυτός, αλλά ουσιαστικά είναι η
ηρωίνη κρυμμένη από πίσω του.
Για
εγώ; δεν χρειάζεται καν να μιλάει για εγώ, αυτός ο άνθρωπος άγνωστε νεαρέ.
Γιατί ό,τι στεγανό είχε να προστατεύσει το εγώ του, έχει τρυπηθεί, έχει σπάσει,
έχει ανοίξει, όπως ανοίγουνε οι φλέβες όταν τις κόβεις με το ξυράφι, όταν
αυτοκτονείς ή όταν τις τρυπάς με τη σύριγγα για να πάρεις τη δόση σου.
Έτσι
λοιπόν, καταλαβαίνεις ότι ο ηρωινομανής βαδίζει σ' ένα μονόδρομο που έχει μία
και μόνη κατεύθυνση, όπου η αλήθεια και η ψευτιά παύουν να διαχωρίζονται, είναι
το ίδιο πράγμα. Ακόμη το φως και το σκοτάδι, φτάνουν να είναι το ίδιο πράγμα.
Όσο
για την ηρωίνη, ποτέ καθαρά δεν θα δεις κατά πόσο είσαι επηρεασμένος απ' αυτή ή
όχι και κατά πόσο την έχεις ανάγκη. Αυτή παραμονεύει πάντοτε στη σκιά και όπως
σου είπα είναι μονόδρομος, έχει μια καρδιά και μια παντιέρα. Γι' αυτό άγνωστε
νεαρέ σε προειδοποιώ, είναι η ηρωίνη και να μην ξεχαστείς ποτέ να νομίζεις ότι την
ελέγχεις, ότι ξέρεις τι ζητάς και το γιατί.
Στη
χώρα που ζούμε την Ελλάδα, τυχαίνει το βίτσιο αυτό να είναι πάρα πολύ ακριβό. Έτσι
ο ηρωινομανής πρέπει να είναι Μίδας, χρυσάφι. Επίσης, μ' όλα αυτά που σου είπα
θα κατάλαβες ότι μόνο με μια υποταγή απέναντι σ' αυτό το βίτσιο μπορείς να
επιβιώσεις. Επίσης πιστεύω να κατάλαβες ότι θέλει μια ειδική μεταχείριση. Θέλει
ας το πούμε και αγάπη γιατί διαφορετικά θα σε σκοτώσει. Μην ξεχνάς ότι οι
εχθροί σκοτώνουν. Θέλει λοιπόν μια αγάπη, μια ειδική μεταχείριση για να μη σε
σκοτώσει, στα μέτρα τα δικά της. Γιατί στο λέω είναι επικίνδυνη, γιατί ο
άνθρωπος, ο άγγελος, ο σωματοφύλακας, που τη φυλάει, είναι άγγελος θανάτου. Απ'
την άλλη μεριά είναι γλυκιά, διαφορετικά δεν θα υπήρχε καν λόγος να σου γράφω
αυτά που σου γράφω.
Αλλά
θα 'χεις καταλάβει ήδη πόσο κλειστά είναι τα περιθώρια της. Δεν μπορεί φίλε
κανείς να αισθανθεί χορτασμένος από την ηρωίνη. Συνέχεια θέλει και περισσότερο
και περισσότερο και περισσότερο. Κι εν κατακλείδι το φιξάκι, φιξάκι άγνωστε
νεαρέ, θα 'πρεπε να ξέρεις τι είναι, δεν είναι παρά μια στιγμή, αλλά όπως ήδη
κατάλαβες, μπορεί να γίνει μια ολόκληρη ζωή.
Ο
Μάνος Χατζιδάκις ήταν ιδιαίτερα θορυβημένος από την άνοδο των ακροδεξιών
κομμάτων, των νεοναζιστικών ομάδων και των εθνικιστικών ιδεών κατά τις αρχές
της δεκαετίας του ’90 – ο ίδιος είχε ζήσει στο πετσί του και τον ναζισμό και
την εθνικοφροσύνη και τον φασισμό και τον λαϊκισμό και την ιδεολογική βία. Έτσι
τον Φεβρουάριο 1993, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, αφιέρωσε την συναυλία
της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Βάιλ, Λιστ και Μπάρτον εναντίον του
Νεοναζισμού. Κατέγραψε τις σκέψεις και τις ανησυχίες του στο κείμενο που ακολουθεί
και προοριζόταν για το πρόγραμμα της συναυλίας, αλλά σε μια προσπάθεια να
ευαισθητοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας δημοσιεύτηκε και
στην Ελευθεροτυπία.
Ο
νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο
φαινόμενο συμπεριφοράςδεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία,
δεν συνθέτει ιδεολογία.Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που
περιέχουμε μέσα μας, χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή
πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουντη βάρβαρη και αντιανθρώπινη
παρουσία του.
Η
μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία.
Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση
και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν
εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα
ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις
πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει
ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των
κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα
κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται.
Ενώ
τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με
τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις».
Κι
είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή
«λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων»σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που
προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες.
Πρόσφατη
περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για
ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως
σ’ αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε:
η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν,
πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον…
νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη
του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα
υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν
άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει.
Ένας
πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητους σε άλλους ανόητους,
περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας»,
και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και
τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και
τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες
στους άλλους.
(Κάτι
σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον
Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι
όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να
εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να
συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως
εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης).
Δεν
θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη,
ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με
καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω
πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και τηνεπανεμφάνιση του
τέρατος.Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα
εννοώ να τρομάζω.
Ο
νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως
κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης
συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν
μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη
σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι
στο αστυνομικό τμήμα άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά
ανησυχία ούτε για τους φασίστες, ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για
τους περιοίκους).
Ο
εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών,
έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε
να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και
κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων.
Η
εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να
σταματά. Δεν συμφέρει. Γι’ αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην
επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους
εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη
ανθρώπινη ελευθερία.
Ο
φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το
πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την
περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει
γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την
ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του
ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε.
Το
φάντασμα του κτήνουςπαρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά
και το marketing. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το
εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι
και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους
έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά
ενδιαφέρονται.
Και
μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα
κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και
φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε το χορό τους με τις
ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακριά από κάθε διάθεση επαφής και
επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, η
απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και ο στόχος για μια
άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας.
Βιώνουμε
μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν
σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο
κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε
θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε.
Ο
νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο.
Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος
στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί
μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο
κι από συνήθεια.
Και
το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι
θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και
πρωταγωνιστεί ο Θάνατος.
Όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του
τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει. Και η πιθανή προέκταση του αξιώματος
είναι, να συνηθίσουμε τη φρίκη, να μας τρομάζει ή ομορφιά.
Ο
Φρανκεστάϊν έγινε πόστερ και στολίζει το δωμάτιο ενός όμορφου αγοριού. Το αγόρι
Ονομάζεται Πινοσέτ ή Βιντέλλα, κι ολομόναχο χορεύει με πάθος ένα ταγκό
ελλειπτικό. Δεν υπάρχει μουσική, ούτε τραγουδιστής από κοντά, μονάχα ένας
ρυθμός ατέλειωτος και αριθμοί…
Χίλιοι,
πεντακόσιοι, πέντε χιλιάδες, δέκα, εκατό χιλιάδες, αριθμοί όχι εντελώς
αποσαφηνισμένοι των εξαφανισθέντων, βασανισθέντων και νεκρών.
Και
το ταγκό να συνεχίζεται, το δε ποδόσφαιρο στις φάσεις του, να κόβει την αναπνοή
εκατομμυρίων θεατών επί της Γης. Εκατομμύρια περισσότεροι απ’ όσους εννοούνε ν’
αντιδράσουνε στο τέρας, και εξαφανίζονται μες σε χαντάκια, σε ρεματιές ή στις
αγροτικές ερημιές.
Από την ώρα πού ο Φρανκεστάϊν γίνεται
στόλισμα νεανικού δωματίου, ο κόσμος προχωράει μαθηματικά στην εκμηδένιση του. Γιατί
δεν είναι πού σταμάτησε να φοβάται, αλλά γιατί συνήθισε να φοβάται…
Κι εγώ με τη σειρά μου δεν φοβάμαι
τίποτα περισσότερο, απ’ το μυαλό της κότας. Απ’ το να υποχρεωθώ να συνομιλήσω
με μια κότα ή μ’ ένα σκύλο, ή τέλος πάντων, μ’ ένα ζώο δυνατό πού βρυχάται. Τι
να τους πω και πώς να τους το πω;
Και
μήπως δεν είναι εξευτελισμός, αν επιχειρήσω να μεταφράσω ή να καλύψω τις
σκέψεις μου, κάτω από φράσεις απλοϊκές και ηλίθια νοήματα, για να καθησυχάσω
τυχόν τη φιλυποψία μιας κότας, που όμως έχει άνωθεν τοποθετηθεί για να μας
ελέγχει και να μας καθοδηγεί;
Η
υποταγή ή ο εθισμός, σε μια τέτοια συνύπαρξη ή συνδιαλλαγή, δεν προκαλεί τον
κίνδυνο της αφομοίωσης ή της λήθης, του πώς πρέπει, του πώς οφείλουμε να
σκεφτόμαστε, να πράττουμε και να μιλάμε;
Αναμφισβήτητα αρχίσαμε να το
ανεχόμαστε.Και
η ανοχή, πολλαπλασιάζει τα ζώα στη δημόσια ζωή, τα ισχυροποιεί και τα βοήθα να
συνθέσουν με ακρίβεια τη μορφή του τέρατος, πού προΐσταται, ελέγχει και μας
κυβερνά.
Το
τέρας σχηματίζεται από τα ζώα κι απ’ τους εχθρούς. Κι ο εχθρός γεννιέται, δεν
γίνεται. Μας παρακολουθεί απ’ το σχολείο, σαν ήμασταν παιδιά, κι επιζητεί τον
εξαφανισμό μας.
Θα
σας θυμίσω μια συνομιλία τότε, μέσα στη τάξη του σχολείου. Με πλησιάζει ένας
ψηλός συμμαθητής, μ’ ένα δυσάρεστο έκζεμα στο δέρμα του προσώπου του, στραβή τη
μύτη και ξεθωριασμένα τα μαλλιά του, ακατάστατα. Ήταν η πρώτη μέρα της σχολικής
χρονιάς.
-
Πως λέγεσαι, ρωτάει, ενώ πλάι του είχαν σταθεί αμίλητοι δύο άλλοι δικοί του
φίλοι.
-
Βασίλης, του απαντώ.
- Και
που μένεις, εκείνος εξακολουθεί.
-
Πάνω στο λόφο, του λέω και τον κοιτώ στα μάτια.
Εκείνος
χαμογέλασε κι άφησε να φάνουν τα χαλασμένα δόντια του. Μου λέει:
-
Εγώ μένω στην απέναντι όχθη. Είσαι λοιπόν εχθρός.
Και
μου δίνει μια στο κεφάλι με το χέρι του, που με πονάει ακόμα τώρα σαν το
θυμηθώ. Τον κοιτάζω έτοιμος να κλάψω. Μα συγκρατιέμαι. Αυτός σκάει στα γέλια και
χάνεται. Προς το παρόν... Γιατί θα τον ξαναδώ: εισπράκτορα, εκπαιδευτή στο
στρατό, τηλεγραφητή, κλητήρα στο υπουργείο, αστυνόμο, μουσικό στην ορχήστρα,
παπά στην ενορία, συγκάτοικο στην πολυκατοικία, γιατρό σε κρατικό νοσοκομείο και
τέλος νεκροθάφτη, όταν πετύχει να με θάψει.
Η
μορφή του τέρατος είναι πολύχρωμη. Χιλιάδες φωτεινές επιγραφές με άθλια ονόματα
καλλιτεχνών, συλλόγων και εταιριών αυτοκινήτων, στοιβάζονται στην οπτική
περιοχή των περαστικών που επιζητούν να σπάσουν τα πολύχρωμα λαμπιόνια για να
μπουν μέσα να προφυλαχτούν από τις πόρνες, τα νοσοκομειακά αυτοκίνητα και τις
για πάντα ασύλληπτες υπερηχητικές μοτοσυκλέτες.
Προχτές,
έτσι για κέφι, αναποδογύρισα μια λεωφόρο ασφαλτοστρωμένη και την είδα πάνω μου,
να ξετυλίγεται επικίνδυνα προς την απόλυτη ερημιά της θάλασσας. Ζήτησα να
επανέλθω στη όρθια μου στάση, επί της λεωφόρου, αλλά είχε ξημερώσει στο μεταξύ και
η εφαρμογή του Οδικού μας Κώδικα δεν μου επέτρεπε την επαναφορά της λεωφόρου
στην αρχική της θέση. Έτσι, η μεν λεωφόρος παρέμεινε μετέωρος, κι εγώ επέστρεψα
στο σπίτι μου πεζός.
Το
τέρας είχε αρχίσει να κυκλοφορεί. Οι οδοκαθαριστές άρχιζαν την παράσταση τους
με Σαίξπηρ, Σίλερ και Αισχύλο, μια και ανήκουν δικαιωματικά στο υπουργείο
Πολιτισμού. Χορός από τραβεστί, ψάλλει τα χορικά του Θεοδωράκη και αποσύρεται
εις τας μικράς οδούς, χορεύοντας συρτάκι. Τουρίστες Γάλλοι, Άγγλοι κι Ελβετοί
παρακολουθούν κι ανατριχιάζουν μπρος σ’ αυτό το παραδοσιακό μας μεγαλείο. Και
τρέχουνε στις Τράπεζες ν’ αλλάξουνε συνάλλαγμα.
Το
τέρας γίνεται γελοίο και κυκλοφορεί ανενόχλητο από Ωδείο σε Ωδείο. Η κλασική
μας Μουσική γίνεται Μαγειρείο. Κι όλος ο κόσμος απαιτεί επιδόματα ειδικά από το
Δημόσιο Ταμείο. Το ερώτημα περνάει απ’ τις ηλεκτρικές εφημερίδες της κεντρικής
πλατείας,
πώς θ’ αντιδράσουμε
και πώς δε
θα συμβιβαστούμε με το τέρας;
Θυμάστε
τι έγινε στην «Ερωφίλη», απο την προηγούμενη φορά. Ο κόσμος της είχε για
βασικές αξίες, το ήθος, την αλήθεια και την ομορφιά. Κι έτσι, όταν
παρουσιαζότανε η μορφή ενός τέρατος, αναστάτωνε το κοινό αίσθημα, εκ βαθέων, και
προκαλούσε απρόσμενη, άμεση και καθοριστική αντίδραση.
Μόλις
ο Βασιλιάς έβγαλε τον μανδύα του μεγαλείου του και το προσωπείο του αγαθού
αρχηγού πατέρα, κι εφάνη στο πρόσωπο του η μορφή του τέρατος, με τον διαμελισμό
του Πανάρετου, ο Χορός, από γυναίκες, ορμά πάνω του, τον ποδοπατά, τον
θανατώνει και τον εξαφανίζει.
Αυτό σημαίνει πώς ο χορός των γυναικών
αυτών, και δεν φοβήθηκε, αλλά και πώς δεν θα μπορούσε ποτέ να μοιάσει με το
πρόσωπο του τέρατος.
Τα
ζώα μπορεί να φωνάζουνε και να πλακώνονται στις μπουνιές.
Ποτέ
όμως δε χρησιμοποιούν τη σπιουνιά, τους μπάτσους, ή άλλα συγγενή ζώα για να
λύσουν τις προσωπικές τους διαφορές, πράγμα που συνηθίζεται στην κοινωνία των
ανθρώπων,
που
δεν είναι δυστυχώς ζώα.
Η
κοινωνία των ανδρών είναι σιχαμερή.
Η
κοινωνία των γυναικών το ίδιο.
Ζήτω
η κοινωνία των παιδιών και των ζώων, όχι όλων.
Αυτών
που δεν έχουν αποχτήσει ακόμη ανθρώπινες συνήθειες.
Απο το ανέκδοτο βιβλίο "Αναζητώντας κροκανθρώπους"