Μικρόκοσμος - Nazim Hikmet

Και να, τι θέλω τώρα να σας πω

μες στις Ινδίες μέσα στην πόλη της Καλκούτας.

Φράξαν το δρόμο σ' έναν άνθρωπο

αλυσοδέσαν έναν άνθρωπο κει που εβάδιζε.

Να το λοιπόν γιατί δεν καταδέχουμαι

να υψώσω το κεφάλι στ' αστροφώτιστα διαστήματα.

Θα πείτε, τ' άστρα είναι μακριά

κι η γη μας τόση δα μικρή.

Ε, το λοιπόν, ο,τι και να είναι τ' άστρα

εγώ τη γλώσσα μου τους βγάζω.

Για μένα, το λοιπόν, το πιο εκπληκτικό,

πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο,

είναι ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει,

είναι ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε.

Είναι πολύ δύσκολο να αντισταθείς...

Οφειλή - Τίτος Πατρίκιος

Μέσα από τόσο θάνατο που έπεσε και πέφτει,

πολέμους, εκτελέσεις, δίκες, θάνατο κι άλλο θάνατο

αρρώστια, πείνα, τυχαία δυστυχήματα,

δολοφονίες από πληρωμένους εχθρών και φίλων,

συστηματική υπόσκαψη κι έτοιμες νεκρολογίες

είναι σαν να μου χαρίστηκε η ζωή που ζω.

Δώρο της τύχης, αν όχι κλοπή απ' τη ζωή των άλλων,

γιατί η σφαίρα που της γλίτωσα δε χάθηκε

μα χτύπησε το άλλο κορμί που βρέθηκε στη θέση μου.

Έτσι σα δώρο που δεν άξιζα μου δόθηκε η ζωή

κι όσος καιρός μου μένει

σαν οι νεκροί να μου τον χάρισαν

για να τους ιστορήσω. 

Πηγή: http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3928,17272/

Τέρμα - Κώστας Βάρναλης

Εδώ, π’ ανταμωθήκαμε, αδερφοί,

δεν είναι πλατωσιά μηδέ κορφή,

μήδ’ άκρα του πελάου και τ’ ουρανού.

Το βάθος είναι τ’ άσωτου Κενού.

Δεν πέσαμε μονάχοι στ’ αναιώνια

σκοτάδια. Μας γκρεμίσαν τα τελώνια

της Ανομίας, οι «πρώτοι» του λαού,

κάθε λαού, καινούργιου ή παλαιού.

Ήλιος εδώ να φτάσει, ανάσ’, αχός

δεν αφήνει των πλούσιων ο Θεός

και στον Απάνου Κόσμο από τον Κάτου

οι βόγκοι ν’ ανεβούνε του θανάτου.

Τη σάρκα μας τη σάπισε η λασπιά τους,

μα την ψυχή μας πιότερο η ψευτιά τους.

Πουλημένα κοπάδια, νύχτα μέρα

για δικά τους πεθαίνουμε συφέρα.

Ασήμαντοι, χυδαίοι, μηδενικοί

κάναν την οικουμένη φυλακή.

Πέτρα δεν είν’ απάνου να πατήσει

το θύμα, όσο ψηλότερα να φτύσει!

- Πώς εδώθε να βγούμε; - Όχι ένας ένας!

Όλοι μαζί και μοναχός κανένας!

Σα φτάσ’ η εσχάτη ανάγκη να σωθείς,

ενωμένος Λαός θα σηκωθείς.

Η τάξη που θα 'φερνε την αλλαγή αποκοιμήθηκε

Μπρεχτ: Οι εχθροί μας περιμένουν να κουραστούμε...

ΑΚΟΥΜΕ: ΔΕ ΘΕΛΕΙΣ ΠΙΑ ΝΑ ΔΟΥΛΕΨΕΙΣ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

Α

Ακούμε: δε θέλεις πια να δουλέψεις μαζί μας.

Γονάτισες. Δε μπορείς άλλο να τρέχεις.

Κουράστηκες. Δε μπορείς πια να μαθαίνεις καινούργια.

Ξόφλησες.

Κανείς δε μπορεί να σου ζητήσει να κάνεις πια τίποτα.

Μάθε λοιπόν:

Εμείς το ζητάμε.

Σαν κουραστείς κι αποκοιμηθείς

Κανείς δε θα σε ξυπνήσει πια να πει:

Σήκω, το φαΐ είναι έτοιμο.

Γιατί να υπάρχει έτοιμο φαΐ;

Σαν δεν μπορείς άλλο να τρέχεις,

θα μείνεις ξαπλωμένος.

Κανείς δε θα σε ψάξει για να πει:

έγινε επανάσταση, τα εργοστάσια σε περιμένουν.

Γιατί να ’χει γίνει επανάσταση;

Όταν πεθάνεις θα σε θάψουν

Είτε φταις που πέθανες, είτε όχι.

Λες:

Πολύν καιρό αγωνίστηκες. Δε μπορείς άλλο πια ν’ αγωνιστείς.

Άκου λοιπόν:

Είτε φταις είτε όχι

Σαν δεν μπορείς άλλο να παλέψεις, θα πεθάνεις.

Β

Λες: Πολύν καιρό έλπιζες

Δεν μπορείς άλλο πια να ελπίσεις.

Έλπιζες τι;

Πώς ο αγώνας θαν’ εύκολος;

Δεν είν’ έτσι.

Η θέση μας είναι χειρότερη απ’ όσο νόμιζες.

Είναι τέτοια που:

Αν δεν καταφέρουμε το αδύνατο

Δεν έχουμε ελπίδα.

Αν δεν κάνουμε αυτό που κανείς δεν μπορεί να μας ζητήσει

Θα χαθούμε.

Οι εχθροί μας περιμένουν να κουραστούμε.

Όταν ο αγώνας είναι στην πιο σκληρή καμπή του

Οι αγωνιστές έχουν την πιο μεγάλη κούραση.

Οι κουρασμένοι, χάνουν τη μάχη.

Το κατάλαβες ανόητε νοικοκυραίε;

Το κατάλαβες ανόητε νοικοκυραίε; Σήμερα που ξύπνησες στο νοικοκυρεμένο σου σπίτι, θυμήθηκες να ξεπλύνεις τα αίματα απ’ τα χέρια σου; Τα αίματα ενός παιδιού γύρω στα 30 που το έλεγαν Παύλο Φύσσα; Τα αίματα ενός παιδιού που θα μπορούσε να είναι το δικό σου, να το 'χει το όνομά σου. Τα αίματα μιας κοινωνίας που άνοιξε διάπλατα τις πύλες της στον φασισμό και τα ανθρωπόμορφα κτήνη που τον εκπροσωπούν.

Το κατάλαβες ηλίθιε τιμωρέ του σάπιου πολιτικού συστήματος; Ο πέλεκυς της τιμωρίας που θεώρησες ότι έριξες στην κάλπη, πέφτει τώρα πάνω στον αυχένα σου κι έχει το πρόσωπο του φόβου και της σιωπής. Βέβαια! Τι πιο εύκολο από το να τιμωρήσεις τους κλέφτες που τα έφαγαν, αναθέτοντας σε μία συμμορία τη βρώμικη δουλειά και καθήμενος εσύ με σταυρωμένα χέρια. Βρέθηκε ο ένοχος, βρέθηκε κι ο «τίμιος», μπουκωμένος στεροειδή, τιμωρός του, κι εσύ ησύχασες, λυτρώθηκες κι άραξες να δεις στην τηλεόραση το δράμα να ξεδιπλώνεται. Μόνο που ξέχασες πολίτη – τιμωρέ της πλάκας, πως η συμμορία κάθε άλλο παρά να τιμωρήσει το σύστημα επιδιώκει. Η συμμορία θα βρίσκεται στην πόρτα σου σε χρόνο μηδέν, να σου ζητά τον λόγο για κάθε τι διαφορετικό που σε ορίζει.

Το κατάλαβες γελοίε Ελληνάρα; Εσύ που επέλεξες στα εύκολα τους εχθρούς σου, τους ενόχους, τους βάρβαρους, τους ξένους που σου κλέβουν τις δουλειές. Εσύ που κρυφογέλασες σαν άκουσες για μία Μανωλάδα, για ένα Πέραμα και για πολλά ακόμη σκοτεινά κι ανήκουστα «τυχαία» περιστατικά που νόμιζες πως δεν σε αγγίζουν εσένα τον αγνό Έλληνα.

Κι όμως… Το κτήνος που έθρεψες αθώε νοικοκυραίε, δεν θα χορτάσει με το αίμα των απίστων και των αλλοδαπών. Πολύ σύντομα θα ξερογλειφτεί και για το αίμα οποιουδήποτε τολμήσει να αντισταθεί, να διαφωνήσει, να μιλήσει, να τραγουδήσει… Πολύ σύντομα θα μυρίσει και το δικό σου αίμα.

Πηγή: http://enfo.gr/ar1916

Ιάσονας Κάντας

Γιάννης Ρίτσος - Ο επαναστάτης

Κάθε Άνθρωπος Μια Ξεχωριστή Ιστορία - Χρόνης Μίσσιος

Ξέρουν γράμματα, διαβάζουν, γράφουν και δεν καταλαβαίνουν ποτέ πως ο κάθε άνθρωπος είναι ένας κόσμος ολόκληρος, είναι μια ολόκληρη ιστορία.

Δεν ξέρω, αλλά νομίζω πως όταν ο άνθρωπος ξαναποκτήσει την ανθρωπιά του, όταν ξαναρχίσει να δημιουργεί ανθρώπινο πολιτισμό, να γράφει πια την ιστορία κάθετα, όχι για λαούς και για μάζες, αλλά για τον Παύλο, για τη Ρηνιώ, για την Ελένη, για το μαστρο-Στέφανο, τότε μοναχά οι άνθρωποι θα ξέρουν τι κοστίζει η ιστορία, τι κοστίζει η συμμετοχή, τι θα πει η φράση «εκατό χιλιάδες νεκροί» ή «βασανίζεται ένας άνθρωπος σε κάποια ασφάλεια». Τότε οι άνθρωποι θα ξέρουν τι θα πει φυλακή, τι σημαίνουν τα πολιτικά λάθη.

Δίκαια κυνηγημένος - Bertolt Brecht

Σαν πλουσιόπαιδο μεγάλωσα.

Οι γονείς μου κολάρο

μου φόρεσαν, μ’ έμαθαν

υπηρέτες νά ‘χω

και μου διδάξανε την τέχνη να δίνω διαταγές. Οταν

μεγάλωσα όμως, κι ολόγυρά μου κοίταξα,

δε μ’ άρεσαν οι άνθρωποι της τάξης μου,

ούτε να διατάζω και να μ’ υπηρετούν.

Τότε, την τάξη μου απαρνήθηκα και για συντρόφους πήρα

τους ταπεινούς ανθρώπους.

Ετσι

οι γονείς μου έναν προδότη ανάστησαν, του μάθανε

όλα τους τα κόλπα, κι αυτός

τα μαρτυράει στους εχθρούς τους.

Ναι, κάνω βούκινο τα μυστικά τους. Στέκομαι

στον απλό λαό ανάμεσα, και του εξηγώ

πως τονε κοροϊδεύουν. Και προμαντεύω τι θα γίνει, γιατί

ξέρω καλά τα σχέδιά τους

(χαμένη δε πήγε δα η εκπαιδευσή μου)

Τα Λατινικά του πουλημένου τους παπαδαριού

τα μεταφράζω λέξη - λέξη στην απλή τη γλώσσα, και

τότε βλέπεις μονομιάς τι κουραφέξαλα είναι. Κατεβάζω

τη ζυγαριά της Δικαιοσύνης τους και δείχνω

πως είναι κάλπικα τα ζύγια της. Και οι χαφιέδες τους τρέχουνε

και τους λένε

πως κάθομαι μαζί με τους κατατρεγμένους

που ετοιμάζουν επανάσταση.

Να φρονιμέψω, μου μήνυσαν. Και μου πήραν

ό,τι με τη δουλειά μου είχα κερδίσει. Κι επειδή μυαλό δεν έβαλα,

με κυνήγησαν, ψάξανε το σπίτι μου, αλλά

δε βρήκανε

παρά χαρτιά, που ξεσκέπαζαν

τις συνωμοσίες τους ενάντια στο λαό. Τότε

ξαμόλυσαν εντάλματα

κατηγορώντας με πως έχω ιδέες χυδαίες, με άλλα λόγια:

τις ιδέες του «χυδαίου όχλου».

Όπου κι αν πάω, στιγματισμένος είμαι

στων δυνατών τα μάτια. Μα οι αδύναμοι

διαβάζουν τα εντάλματα και

άσυλο μου δίνουν λέγοντας:

«Εσένα σε κυνηγάνε

για δίκαιο σκοπό» 

1938

Μας σκοτώνουν με μικρές δόσεις...

Πηγή:

ep-anastasi

stroumfakia

Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος

Θα σας πω πώς έγινε

Έτσι είναι η σειρά

Ένας μικρός καλός άνθρωπος αντάμωσε στο

δρόμο του έναν χτυπημένο

Τόσο δα μακριά από κείνον ήτανε πεσμένος και λυπήθηκε

Τόσο πολύ λυπήθηκε

που ύστερα φοβήθηκε

Πριν κοντά του να πλησιάσει για να σκύψει να

τον πιάσει, σκέφτηκε καλύτερα

Τι τα θες τι τα γυρεύεις

Κάποιος άλλος θα βρεθεί από τόσους εδώ γύρω,

να ψυχοπονέσει τον καημένο

Και καλύτερα να πούμε

Ούτε πως τον έχω δει

Και επειδή φοβήθηκε

Έτσι συλλογίστηκε

Τάχα δεν θα είναι φταίχτης, ποιον χτυπούν χωρίς να φταίξει;

Και καλά του κάνουνε αφού ήθελε να παίξει με τους άρχοντες

Άρχισε λοιπόν και κείνος

Από πάνω να χτυπά

Αρχή του παραμυθιού καλημέρα σας

Ελένη Βακαλό “Του κόσμου” (1978)

Πηγή

Στους Μεταγενέστερους - Μπέρτολτ Μπρεχτ

Αλήθεια, σε μαύρα χρόνια ζω!

Τα λόγια που δεν κεντρίζουν είναι σημάδι χαζομάρας.

Ένα λείο μέτωπο, αναισθησίας.

Εκείνος που γελάει

δεν έχει μάθει ακόμα τις τρομερές ειδήσεις.

Μα τι καιροί λοιπόν ετούτοι, που

είν' έγκλημα σχεδόν όταν μιλάς για δέντρα

γιατί έτσι παρασιωπάς χιλιάδες κακουργήματα!

Αυτός εκεί πού διασχίζει ήρεμα το δρόμο

ξέκοψε πια ολότελα απ' τους φίλους του

πού βρίσκονται σ' ανάγκη.

Είναι σωστό: το ψωμί μου ακόμα το κερδίζω.

Όμως πιστέψτε με: Είναι εντελώς τυχαίο. Απ' ό,τι κάνω,

τίποτε δε μου δίνει το δικαίωμα να φάω ως να χορτάσω.

Έχω γλιτώσει κατά σύμπτωση.

(Λίγο η τύχη να μ' αφήσει, χάθηκα.)

Μου λένε: Φάε και πιες! Να 'σαι ευχαριστημένος που έχεις!

Μα πώς να φάω και να πιω,

όταν το φαγητό μου τ' αρπάζω από τον πεινασμένο,

όταν κάποιος διψάει για το ποτήρι το νερό που έχω;

Κι ωστόσο, τρώω και πίνω.

Θα 'θελα ακόμα να 'μουνα σοφός.

Τ' αρχαία βιβλία λένε τι είναι η σοφία:

Μακριά να μένεις απ' τις επίγειες συγκρούσεις

και δίχως φόβο τη λιγοστή ζωή σου να περνάς.

Θεωρούν σοφό ακόμα

το δρόμο σου να τραβάς αποφεύγοντας τη βία.

Στο κακό ν' ανταποδίνεις το καλό.

Να μη χορταίνεις τις επιθυμίες σου, αλλά να τις ξεχνάς.

Μου είναι αδύνατο να πράξω όλα τούτα.

Αλήθεια, σε μαύρα χρόνια ζω!

Ήρθα στις πόλεις την εποχή της αναστάτωσης

όταν εκεί, βασίλευε η πείνα.

Ήρθα μες στους ανθρώπους στην εποχή της ανταρσίας

και ξεσηκώθηκα μαζί τους.

Έτσι κύλησε ο χρόνος

που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Το ψωμί μου το 'τρωγα ανάμεσα στις μάχες.

Για να κοιμηθώ, πλάγιαζα ανάμεσα στους δολοφόνους.

Αφρόντιστα δινόμουνα στον έρωτα

κι αντίκριζα τη φύση δίχως υπομονή.

Έτσι κύλησε ο χρόνος

που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Στον καιρό μου, οι δρόμοι φέρνανε στη λάσπη.

Η μιλιά μου με κατέδιδε στο δήμιο.

Λίγα περνούσαν απ' το χέρι μου. Όμως, αν δεν υπήρχα

οι αφέντες θα στέκονταν πιο σίγουρα, αυτό έλπιζα τουλάχιστον.

Έτσι κύλησε ο χρόνος

που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Οι δυνάμεις ήτανε μετρημένες.

Ο στόχος βρισκότανε πολύ μακριά.

Φαινόταν ολοκάθαρα, αν και για μένα

ήταν σχεδόν απρόσιτος.

Έτσι κύλησε ο χρόνος

που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Εσείς, που θ' αναδυθείτε μέσ' απ' τον κατακλυσμό

που εμάς μας έπνιξε,

όταν για τις αδυναμίες μας μιλάτε

Σκεφτείτε

και τα μαύρα χρόνια που εσείς γλυτώσατε.

Εμείς περνάγαμε,

αλλάζοντας χώρες πιο συχνά από παπούτσια,

Μέσα από ταξικούς πολέμους, απελπισμένοι σα βλέπαμε,

την αδικία να κυριαρχεί και να μην υπάρχει εξέγερση.

Κι όμως το ξέραμε:

ακόμα και το μίσος ενάντια στην ευτέλεια

παραμορφώνει τα χαρακτηριστικά.

Ακόμα κι η οργή ενάντια στην αδικία

βραχνιάζει τη φωνή.

Αλίμονο, εμείς που θέλαμε

να ετοιμάσουμε το δρόμο στη φιλία

δεν καταφέρναμε να 'μαστε φίλοι ανάμεσά μας.

Όμως εσείς, όταν θα ‘ρθει ο καιρός

ο άνθρωπος να βοηθάει τον άνθρωπο

να μας θυμάστε

με κάποιαν επιείκεια.

Κράτα την εικόνα...

Κράτα την εικόνα ενός παιδιού θλιμμένου,

που κοιτάει την μάνα του στα μάτια.

Θα 'χεις την αίσθηση του κόσμου αυτού του γαμημένου

και ένα λόγο να αστράψουν τα μασάτια.

Κράτα τη φάτσα κάθε πολιτικάντη και παππά

που 'χει του ασπάλακα την όψη.

Κάθε φασίστα, πατριώτη και γαμωμανά,

να βλέπεις το αίμα στου σπαθιού τη κόψη...

Μη πολιτική στάση - Τίτος Πατρίκιος

Η αηδία δεν είναι στάση πολιτική

το ξέρω, το ’χω πει τόσες φορές σε τόσους,

ποτέ δεν οδηγεί στη δράση.

Είναι όμως μια αίσθηση πραγμάτων

σου επιτρέπει με τη γεύση, με τη μυρουδιά

να καταλάβεις σε ποιό σημείο βρέθηκες

που σ’ έφεραν οι επιταγές των άλλων

κι οι αρχικές δικές σου συναινέσεις.

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι - Μπέρτολτ Μπρεχτ

“Ιστορίες του κυρίου Κόυνερ” Bertolt Brecht

Μας φοβούνται και μας σκοτώνουν...

IV

Ναι αγαπημένη μου,

εμείς γι᾿ αυτά τα λίγα κι απλά πράγματα πολεμάμε

για να μπορούμε να ῾χουμε μία πόρτα, ένα άστρο, ένα σκαμνί

ένα χαρούμενο δρόμο το πρωί

ένα ήρεμο όνειρο το βράδυ.

Για να ῾χουμε έναν έρωτα που να μη μας τον λερώνουν

ένα τραγούδι που να μπορούμε να τραγουδάμε.

Όμως αυτοί σπάνε τις πόρτες μας

πατάνε πάνω στον έρωτά μας.

Πριν πούμε το τραγούδι μας

μας σκοτώνουν.

Μας φοβούνται και μας σκοτώνουν.

Φοβούνται τον ουρανό που κοιτάζουμε

φοβούνται το πεζούλι που ακουμπάμε

φοβούνται το αδράχτι της μητέρας μας και το αλφαβητάρι του παιδιού μας

φοβούνται τα χέρια σου που ξέρουν να αγκαλιάζουν τόσο τρυφερά

και να μοχτούν τόσο αντρίκια

φοβούνται τα λόγια που λέμε οι δυό μας με φωνή χαμηλωμένη

φοβούνται τα λόγια που θα λέμε αύριο όλοι μαζί

μας φοβούνται αγάπη μου κι όταν μας σκοτώνουν

νεκρούς μας φοβούνται πιο πολύ.

Τάσος Λειβαδίτης
"Αυτό το αστέρι είναι για όλους μας", 1952

Πηγή: www.dithen2010.blogspot.gr