Ο φασισμός

Ο φασισμός δεν έρχεται απ’ το μέλλον

καινούργιο τάχα κάτι να μας φέρει

τι κρύβει μεσ’ τα δόντια του το ξέρω

καθώς μου δίνει γελαστός το χέρι.

Οι ρίζες του το σύστημα αγκαλιάζουν

και χάνονται βαθιά στα περασμένα

οι μάσκες του με τον καιρό αλλάζουν

μα όχι και το μίσος του για μένα.

Το φασισμό βαθιά κατάλαβέ τον

δεν θα πεθάνει μόνος, τσάκισέ τον!

Ο φασισμός δεν έρχεται από μέρος

που λούζεται στον ήλιο και στ’ αγέρι!

το κουρασμένο βήμα του το ξέρω

και την περίσσεια νιότη μας την ξέρει.

Μα πάλι θε ν’ απλώσει σαν χολέρα

πατώντας πάνω στην ανεμελιά σου

και δίπλα σου φτάσει κάποια μέρα

αν χάσεις τα ταξικά γυαλιά σου.

Πηγή

Στίχοι: Φώντας Λάδης 

cd: Τραγούδια της Λευτεριάς 1978

Μπέρτολτ Μπρεχτ - Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει

Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;

Στα βιβλία δε βρίσκεις παρά των βασιλιάδων τα ονόματα.

Oι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ’ αγκωνάρια;

Kαι τη χιλιοκαταστρεμμένη Bαβυλώνα –

ποιός την ξανάχτισε τόσες φορές; Σε τι χαμόσπιτα

της Λίμας της χρυσόλαμπρης ζούσαν οι οικοδόμοι;

Tη νύχτα που το Σινικό Tείχος αποτελειώσαν,

πού πήγανε οι χτίστες; H μεγάλη Pώμη

είναι γεμάτη αψίδες θριάμβου. Ποιος τις έστησε;

Πάνω σε ποιούς θριαμβεύσανε οι Kαίσαρες;

Tο Bυζάντιο το χιλιοτραγουδισμένο

μόνο παλάτια είχε για τους κατοίκους του;

Aκόμα και στη μυθική Aτλαντίδα,

τη νύχτα που τη ρούφηξε η θάλασσα,

τ’ αφεντικά βουλιάζοντας, μ’ ουρλιαχτά τους σκλάβους τους καλούσαν.

O νεαρός Aλέξανδρος υπόταξε τις Iνδίες.

Mοναχός του;

O Kαίσαρας νίκησε τους Γαλάτες.

Δεν είχε ούτ’ ένα μάγειρα μαζί του;

O Φίλιππος της Iσπανίας έκλαψε όταν η Aρμάδα του βυθίστηκε.

Δεν έκλαψε, τάχα, άλλος κανένας;

O Mέγας Φρειδερίκος κέρδισε τον Eφτάχρονο τον Πόλεμο.

Ποιος άλλος τόνε κέρδισε;

Kάθε σελίδα και μια νίκη.

Ποιος μαγείρεψε τα νικητήρια συμπόσια;

Kάθε δέκα χρόνια κι ένας μεγάλος άντρας.

Ποιός πλήρωσε τα έξοδα;

Πόσες και πόσες ιστορίες.

Πόσες και πόσες απορίες.

(1935)

Μπέρτολτ Μπρεχτ - Αυτή η ανεργία!

  Κύριοι συνάδελφοι, η ανεργία

πρόβλημα είναι ακανθώδες.

Εφ 'ω και είναι ευκαιρία

το Συμβούλιό μας το εργώδες

να της αφιερώσει μίαν ...συζήτησιν

εφ' όσον η εργασία δεν έχει ζήτησιν.

Διότι είναι καθαρά θεομηνία

διά το έθνος η ανεργία.

  Αίνιγμα αποτελεί διά πάντα τίμιον

πολίτην και υγιώς σκεπτόμενον

της ανεργίας το φαινόμενον.

Και επιπλέον, εξόχως επιζήμιον.

Κύριοι, οι καιροί ου μενετοί!

Θα απετέλει δε αδυναμίαν μας θανάσιμον,

εάν ημείς, του έθνους οι εκλεκτοί,

δεν εύρωμεν μίαν δικαιολογίαν βάσιμον,

και την εμπιστοσύνην ούτω χάσωμεν

του λαού, ήτις μας είναι λίαν χρήσιμος.

Πρέπει λοιπόν, δεόντως ν' αντιδράσωμεν.

Διότι θα είναι συμφορά μοιραία και κρίσιμος

εάν κρούσματα κοινωνικής έχωμεν αναταραχής,

ενώ ευρισκόμεθα επί ξηρού ακμής!

Θα ήτο διά το έθνος απειλή ολέθρια,

που το μαστίζει τόση ανεργία!

Δεν συμφωνείτε κύριοί μου;

Το συμφερότερον, κατά την άποψίν μου,

είναι ν' αποφασίσωμεν ότι το πρόβλημα ελύθη,

και να το παραδώσωμεν στη λήθη.

Την άποψή σας, να τη βράσουμε! Η ανεργία,

πληγή και παιδεμός του τόπου,

θα λείψει μοναχά τη μέρα όπου

θα μπείτε εσείς σε ανεργία!

(1930)

Για να τη σπάσεις στους καιρούς... τραγούδα και γέλα!

Γυμνοί βασιλιάδες, γυμνοί προφήτες

με τις πλάτες του θεού ξαναβαφτίζονται θύτες

κι εμείς οι αλήτες παντού σ' αυτή την πλάση

φτιάχνουμε ξόρκι που δεν ξέρουμε αν θα πιάσει.

Μα δε μας νοιάζει, πες το βλακεία και τρέλα,

έλα κι εσύ, προλαβαίνεις, τραγούδα και γέλα

για τους περήφανους που άδικα φεύγουν?

εγώ είμαι πάντα μ' αυτούς που πεθαίνουν.

Για την Παλαιστίνη - τραγούδα και γέλα

Για την κοιλάδα - τραγούδα και γέλα

Για τα Βαλκάνια - τραγούδα και γέλα

Και για την Κύπρο - τραγούδα και γέλα

Για τη Γένοβα - τραγούδα και γέλα

Για το Σηάτλ - τραγούδα και γέλα

Για τ' άσπρα κελιά - τραγούδα και γέλα

Για τους νεκρούς - τραγούδα και γέλα

Για τον Μάρκος - τραγούδα και γέλα

Για τον Γκάντι - τραγούδα και γέλα

Για τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ - τραγούδα και γέλα

Για τον Αλλιέντε - τραγούδα και γέλα

Για τον Τσε Γκεβάρα - τραγούδα και γέλα

Για τον εχθρό μας - τραγούδα και γέλα

Για το φονιά μας - τραγούδα και γέλα

Για τ' όνειρό μας - τραγούδα και γέλα

Τραγούδα στα παιδιά με τα σταυρωμένα χέρια,

τραγούδα στις μανάδες με τα μαύρα τσεμπέρια,

τραγούδα για όσους σκάβουν μ' ίδρώτα τη γη,

τραγούδα σ' όσους με γέλιο ξεπλένουν την οργή.

Τραγούδα τα όνειρα που δε προλάβαν να στεριώσουν

και τους ήρωες που πεθάναν πριν να προδώσουν,

για όσα αρνιέται να χωρέσει ανθρώπου ο νους

τους συρματοπλεγμένους ουρανούς.

Τραγούδα όλα τ' αδύνατα να γίνουν δυνατά,

τραγούδα γη νερό αέρα και φωτιά,

αντί για δάκρυα γέλα, το θάνατο ξεγέλα,

για μένα και για σένα τραγούδα και γέλα.

Νικόλας Άσιμος (Για το καθημερινό χαμαλίκι)

Ωρε τι θα μπόραγα να κάνω αν δεν ήτανε το καθημερινό χαμαλίκι.

Θα μπορούσα να ‘χα πράξει αλλιώς και να μην υπήρχε το χαμαλίκι. Αλλά το ξέρω τότε δε θα μπορούσα τίποτα να κάνω.  

Γιατί δε θα ‘μουνα εγώ.

Γιατί θα ήμουν σαν εσάς τους κάλπικους φονιάδες.

Γιατί θα ήμουν σαν εσάς τους φοιτητές, τους κώλους και τους χέστες.

Γιατί θα ήμουνα και ‘γω σαν τους αριστερούς, σαν τους “αναρχικούς” και τα πρεζόνια.

Γιατί θα ρούφαγα ακόμα από τη μαμά και το μπαμπά.

Γιατί θα ρούφαγα τους γύρω.

Γιατί στα λόγια θα ‘μουνα ο πρώτος του χωριού ο γκράντεπαναστάτης.

Γιατί θα ήμουν σαν και σένα πούστη.

Γιατί θα ήμουν σαν και σένα φεμινίστρια κουφάλα.

Γιατί θα τα ‘θελα όλα και ‘γω δικά μου.

Γιατί θα μ’ ενδιέφερε να μη μου πέσει η μύτη.

Γιατί θα φόραγα και ‘γω το προσωπείο.

Γιατί θε να ‘χα το ‘να πόδι εδώ και τ’ άλλο απ’ την άλλη.

Γιατί στο πρώτο ζόρι θα ‘χα να καταφύγω σ’ αυτούς που μου ‘ναι ξένοι και δικοί.

Γιατί θα ήμουν κόσμος, κόσμος μες στον κοσμάκη.

Γιατί δε θα ‘μουνα εγώ.

Το προτιμώ το χαμαλίκι.

Αλλά δε τη μπορώ τη μέθοδο. Δεν την αντέχω.

Η μέθοδος του προτιμότερου όταν την εφαρμόζω με σκοτώνει.

Ηλί, ηλί, λαμά σαβαχθανί. Μου ‘ρθε κάποτε η φράση στο κεφάλι. 

Ρώτησα τι σημαίνει.

“Πατέρα, πατέρα, γιατί μ’ εγκαταλείπεις”. 

Κι αυτό ήταν ηλίθιο, όπως το χαμαλίκι.

Χειρότερο απ’ αυτό.

Νάχα τη δύναμη να πω ξανά το “δε μου επιτρέπεται να θέλω”.

Απο το ανέκδοτο βιβλίο "Αναζητώντας κροκανθρώπους"

Νικόλας Άσιμος (Τώρα πια δεν εξηγώ)

Ρώτησε κάποιος κάποτε. Παλάβωσες Νικόλα; Γυρίζεις γύρω-γύρω τ’ άγαλμα της πλατείας κι επιταχύνεις το ρυθμό κι έχουν περάσει ώρες; Εγώ απάντησα τότε αυτά: Όλοι, ο καθένας, η καθεμιά κάνετε κύκλους παρ’ όλο που πάτε ευθεία. Γυρίζετε σα σβούρες και δε παίρνετε χαμπάρι. Προκειμένου να κάνω κύκλους εγώ μπαίνω μέσα στον κύκλο και τον αντιμετωπίζω. Παρ’ όλο που βρίσκομαι ακόμα στην περιφέρεια, θα φτάσω και στο κέντρο. Πάντως το θυμάμαι. Είχα απαντήσει. Μίλαγα ακόμα με τους ανθρώπους.

Τώρα πια δεν εξηγώ. Τόχω σταματήσει.

Απο το ανέκδοτο βιβλίο "Αναζητώντας κροκανθρώπους"

Κατερίνα Γώγου - Σ’ ένα κόκκινο μπαλόνι

Σε ενοχοποιούν

όχι τόσο οι πράξεις σου

σε ενοχοποιούν οι σκέψεις

οι σχέσεις σου

κάτι χαμόγελα που έσβησες

κάτι μαλακισμένες εικόνες που κουβαλάς

σχεδόν ηλιοβασίλεμα.

Σε ενοχοποιεί η αθωότητά σου

και αυτά που της χρωστάς.

Κάτι λάθη

και κάτι πάθη.

Και έτσι είσαι ζωγραφισμένος

σ' ένα κόκκινο μπαλόνι που ανεβαίνει

δε μιλάει

ανεβαίνει πάνω απ’ την πόλη.

Εσύ Τζιμάκο, πήγες

θα’ φαγες ραδίκια

αλλά τώρα κανείς σας δεν είναι…

Κόμπος πατέρα…

Κι εγώ βρούβες και βρούβες και βρούβες.

Και πάλι μάσησα

πως έχω εσάς

να μην κλαίω – και ούτε ΑΝΑ-σφάλειες.

Η Κατερίνα είμαι, μωρέ.

Πού στην ευχή είσαστε; Πού, ρε;

"Με λένε οδύσσεια" 2002

Κώστας Καρυωτάκης - Ανδρείκελα

Σα να μην ήρθαμε ποτέ σ' αυτήν εδώ τη γη,

σα να μένουμε ακόμη στην ανυπαρξία.

Σκοτάδι γύρω δίχως μια μαρμαρυγή.

Άνθρωποι στων άλλων μόνο τη φαντασία.

Από χαρτί πλασμένα κι από δισταγμό,

ανδρείκελα, στης Μοίρας τα τυφλά δυο χέρια,

χορεύουμε, δεχόμαστε τον εμπαιγμό,

άτονα κοιτώντας, παθητικά, τ' αστέρια.

Μακρινή χώρα είναι για μας κάθε χαρά,

η ελπίδα κι η νεότης έννοια αφηρημένη.

Άλλος δεν ξέρει ότι βρισκόμαστε, παρά

όποιος πατάει επάνω μας καθώς διαβαίνει.

Πέρασαν τόσα χρόνια, πέρασε ο καιρός.

Ω! κι αν δεν ήταν η βαθιά λύπη στο σώμα,

ω! κι αν δεν ήταν στην ψυχή ο πραγματικός

πόνος μας, για να λέει ότι υπάρχουμε ακόμα...

“Ελεγεία και Σάτιρες”, 1927

Μελοποιημένο απο Υπόγεια Ρεύματα:

Απαγγέλλει ο Μανώλης Αναγνωστάκης:

Φ. Νίτσε – Ποιήματα

ΣΥΝΕΣΗ

Σε τούτη την περιοχή κανείς δε ταξιδεύει με ασφάλεια:

κι αν είσαι μυαλωμένος πρόσεχε διπλά!

Σε σαγηνεύουν και σε αγαπούν μέχρι

να σε κατασπαράξουν.

Είναι φανατικοί: γι αυτό μυαλό δεν έχουν!

Ο ΑΝΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Α. – Στέκει και αφουγκράζεται: τι τον έκανε να

       σαστίσει;

       Τι άκουσε να αντηχεί στ’ αυτιά του;

       Τι ήταν αυτό που τον έκανε να τα χάσει;

Β. – Σαν όλους που κάποτε φόρεσαν αλυσίδες

       έτσι κι αυτός ακούει παντού τον θόρυβό τους.

ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ ΠΟΙΗΤΗ

Δώστε μου κόλλα και γρήγορα

θα βρω εγώ τα ξύλα να κολλήσω.

Να δώσεις νόημα σε τέσσερις ανόητες ρίμες:

αυτό είναι αρκετό, περήφανο για να σε κάνει!

Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΜΟΥ

Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω

έμαθα να βρίσκω.

Από τότε που ένας άνεμος μου εναντιώθηκε

ταξιδεύω με όλους τους ανέμους.

ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ

Όπου κι αν βρίσκεσαι, σκάβε βαθιά!

Εκεί κάτω είναι η πηγή!

Άσε τους σκοταδιστές να ωρύονται:

«Κάτω υπάρχει μονάχα η Κόλαση!».

ΗΡΑΚΛΕΙΤΙΣΜΟΣ

Μονάχα η μάχη

γεννάει στη Γη την ευτυχία

και για να δημιουργηθεί η φιλία

χρειάζεται του μπαρουτιού η κάπνα!

Και οι φίλοι γίνονται σε τρεις μονάχα

περιπτώσεις:

όταν είναι αδέρφια στη δυστυχία

όταν είναι ίσοι μπροστά στους εχθρούς

όταν είναι ελεύθεροι μπροστά στον θάνατο!

Ο ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΤΗΣ ΜΙΛΑΕΙ

Η μισή ζωή σου πέρασε

ο δείκτης προχωράει, η ψυχή αναρριγεί!

Πολύ καιρό γυρνάει και ψάχνει

και δε βρίσκει – κι αργοπορεί εδώ;

Η μισή ζωή σου πέρασε

και κάθε ώρα της ήταν πόνος και πλάνη!

Τι ψάχνεις τώρα; Γιατί;

Αυτό ακριβώς ψάχνω – το γιατί!

ΔΙΧΩΣ ΦΘΟΝΟ

Ναι, η ματιά του φθόνο δεν έχει

γι αυτό και τον τιμάτε.

Καθόλου δεν τον νοιάζουν οι τιμές σας.

Έχει το αετίσιο μάτι για το μακρινό

δε βλέπει εσάς, βλέπει μονάχα άστρα, άστρα!

Η ΠΕΝΝΑ ΓΡΑΤΣΟΥΝΑΕΙ

Η πέννα γρατσουνάει: τι κόλαση!

Είμαι καταδικασμένος να γρατσουνάω;

Γρήγορα τη βουτάω στο μελάνι

γράφω με ποταμούς μελάνι.

Πως κυλάει τώρα, τόσο πυκνό, τόσο πλατύ!

Πως πετυχαίνει καθετί που δοκιμάζω!

Μόνο που δε διαβάζεται η γραφή –

μα τι με νοιάζει; Και ποιος διαβάζει αυτά που γράφω;

Ο ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ

Σιχαίνομαι ν’ ακολουθώ, σιχαίνομαι και να καθοδηγώ.

Να υπακούω; Όχι! Και να κυβερνώ; Ούτε και τούτο!

Όποιος δεν φοβάται τον εαυτό του φόβο δεν προκαλεί.

Και μόνον όποιος φόβο προκαλεί μπορεί να οδηγήσει άλλους.

Σιχαίνομαι ακόμη και να καθοδηγώ τον εαυτό μου!

Μ’  αρέσει, όπως στα ζώα του δάσους και της θάλασσας

να χάνομαι για λίγο

να κάθομαι ανακούρκουδα σε μια ερημιά

και να στοχάζομαι

να ξαναφέρνω πάλι πίσω τον εαυτό μου από μακριά

πλανεύοντας τον για να γυρίσει ξανά σ’ εμένα.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ

Μη φουσκώνεις: γιατί αλλιώς

το παραμικρό τσίμπημα θα σε κάνει να σκάσεις.

Μπέρτολτ Μπρεχτ - Φιλοπατρία (μίσος για τους πατριδολάτρες)

Ο κύριος Κ. δεν το ‘κρινε απαραίτητο να ζει σε μια συγκεκριμένη χώρα. Έλεγε: Παντού μπορώ να πεινάσω. Κάποτε όμως έλαχε να περνάει από μια πόλη που την είχε κυριέψει ο εχθρός της χώρας όπου ζούσε. Τον πλησίασε τότε ένας αξιωματικός του εχθρού και τον ανάγκασε να κατέβει από το πεζοδρόμιο. Ο κ. Κ. κατέβηκε και διαπίστωσε ξαφνικά ότι είχε αγαναχτήσει ενάντια σ’ αυτόν τον άνθρωπο, και μάλιστα όχι μόνο ενάντια στον άνθρωπο, μα προπαντός ενάντια στη χώρα που ανήκε ο άνθρωπος αυτός, τόσο, που ευχήθηκε να γίνει ένας σεισμός και να την καταπιεί. Γιατί, ρώτησε ο κ. Κ., έγινα εθνικιστής εκείνη τη στιγμή; Γιατί συνάντησα έναν εθνικιστή. Μα γι αυτό ακριβώς πρέπει να εξολοθρεύουμε τη βλακεία, γιατί κάνει βλάκες αυτούς που τη συναντούν.

“ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ κ. ΚΟΫΝΕΡ”, εκδ. Θεμέλιο, ζ’ έκδοση.